Wniosek o zgłoszenie członka rodziny do ubezpieczenia zdrowotnego

Aby zgłosić członka rodziny do ubezpieczenia zdrowotnego, trzeba wypełnić odpowiedni wniosek i przekazać go płatnikowi składek – najczęściej pracodawcy osoby ubezpieczonej. We wniosku podaje się numer PESEL zgłaszanej osoby, a do formularza dołącza dokumenty potwierdzające pokrewieństwo lub naukę. Całość procedury różni się w zależności od tego, kto zgłasza i w jakiej sytuacji znajduje się członek rodziny. W dalszej części artykułu wyjaśniamy wszystkie istotne szczegóły.

Kto może zostać zgłoszony jako członek rodziny?

Przepisy ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej precyzyjnie określają krąg osób uprawnionych do bezpłatnego leczenia na podstawie zgłoszenia przez osobę objętą ubezpieczeniem. Do grona tego zaliczają się przede wszystkim dzieci własne, dzieci małżonka, dzieci przysposobione, a także wnuki i rodzeństwo – pod warunkiem że osoba ubezpieczona sprawuje nad nimi opiekę. Prawo do świadczeń przysługuje w pierwszej kolejności dzieciom do ukończenia 18 roku życia, natomiast po osiągnięciu pełnoletności mogą być zgłaszane aż do ukończenia 26 roku życia, o ile kontynuują naukę.

Współmałżonek również może zostać objęty ubezpieczeniem jako członek rodziny – niezależnie od tego, czy pozostaje on w stosunku pracy, czy nie posiada własnego tytułu do ubezpieczenia. Co więcej, jeśli rodzice nie są objęci obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym, prawo do zgłoszenia przechodzi na dziadków. W szczególnych przypadkach, na przykład przy orzeczonym znacznym stopniu niepełnosprawności, dziecko może być zgłaszane przez rodziców bez względu na wiek.

Wymagane dokumenty – co przygotować przed złożeniem wniosku?

Podstawą rozpatrzenia wniosku jest poprawne wskazanie numeru PESEL osoby zgłaszanej. Dla każdego członka rodziny należy dołączyć dokumenty, które jednoznacznie potwierdzą dane osobowe i stan cywilny. W zależności od sytuacji lista ta wygląda następująco:

Formularze wniosków dostępne są w formacie PDF i można je wypełnić na komputerze. Aby dokument został poprawnie przetworzony, zaleca się korzystanie z programu Adobe Reader, ponieważ przeglądarki internetowe nie zapewniają odpowiedniej walidacji pól formularza.

Zasady zgłaszania studentów

Studenci stanowią grupę, w której zmiany tytułu ubezpieczenia zdarzają się wyjątkowo często. Każda przerwa wakacyjna, podjęcie pracy dorywczej lub zmiana uczelni może wpłynąć na ważność dotychczasowego zgłoszenia. Dlatego warto pamiętać, że samo posiadanie statusu studenta nie gwarantuje automatycznego ubezpieczenia – konieczne jest formalne dopełnienie procedury.

Student z własnym tytułem ubezpieczenia

Gdy student podejmuje zatrudnienie na podstawie umowy o pracę, to pracodawca przejmuje obowiązek zgłoszenia go do ubezpieczenia zdrowotnego. W tym momencie wcześniejsze zgłoszenie przez rodziców lub uczelnię traci moc, a nowy płatnik składek staje się odpowiedzialny za odprowadzanie składki zdrowotnej. Po zakończeniu takiej pracy – na przykład po letnim sezonie – rodzice muszą ponownie zgłosić dziecko do ubezpieczenia jako członka rodziny, ponieważ nie dzieje się to automatycznie.

Podobna sytuacja dotyczy studentów prowadzących własną działalność gospodarczą – oni sami zgłaszają się do ubezpieczenia i opłacają składkę zdrowotną. Warto też podkreślić, że umowa zlecenie nie daje zleceniodawcy obowiązku zgłoszenia do ubezpieczenia, jeśli student nie ukończył 26 lat. W tym przypadku to rodzice lub uczelnia pozostają właściwym podmiotem zgłaszającym.

Zgłoszenie przez rodziców lub uczelnię

Brak własnego tytułu ubezpieczeniowego sprawia, że student może być zgłoszony przez rodzica lub – w określonych warunkach – przez uczelnię. Zgłoszenie przez rodzica jest możliwe do ukończenia 26. roku życia, a warunkiem jest dostarczenie zaświadczenia o kontynuowaniu nauki. Po przekroczeniu tej granicy wieku jedyną drogą pozostaje zgłoszenie na wniosek do dziekanatu.

Uczelnia nie działa tu z urzędu – ubezpieczenie zadziała wyłącznie po złożeniu przez studenta stosownego wniosku. Co istotne, jeśli w trakcie roku akademickiego student podejmie pracę na etat, szkoła wyższa musi go wyrejestrować, a nowy pracodawca zgłosi do ubezpieczenia. Po zwolnieniu z pracy powrót do ubezpieczenia przez uczelnię wymaga złożenia kolejnego wniosku.

Wyjątek stanowią studenci z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, którzy mogą pozostawać w ubezpieczeniu rodziców bezterminowo. Ponadto każdy, kto ukończył studia lub został skreślony z listy studentów, zachowuje prawo do świadczeń zdrowotnych jeszcze przez 4 miesiące od dnia zakończenia nauki.

Studenci zagraniczni spoza Unii Europejskiej

Osoby studiujące w Polsce, niebędące obywatelami UE, powinny zadbać o ubezpieczenie dobrowolne, zawierając umowę z właściwym oddziałem wojewódzkim NFZ. Konieczne jest okazanie paszportu wraz z dokumentem legalizującym pobyt, a także legitymacji studenckiej lub zaświadczenia z uczelni. Posiadacze Karty Polaka lub zaświadczenia o polskim pochodzeniu są traktowani odmiennie – w ich przypadku zgłoszenia dokonuje uczelnia na standardowych zasadach.

Gdzie złożyć wniosek i jakich formularzy użyć?

Wniosek o zgłoszenie członka rodziny do ubezpieczenia zdrowotnego składa się u płatnika składek osoby ubezpieczonej. Dla pracowników etatowych będzie to pracodawca, dla zleceniobiorców – zleceniodawca, a dla emerytów i rencistów – Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Osoby prowadzące działalność gospodarczą wysyłają formularz bezpośrednio do ZUS – najwygodniej przez Platformę Usług Elektronicznych, ale można też skorzystać z tradycyjnej poczty lub złożyć dokument osobiście.

Aktualnym wnioskiem jest druk EUZ – Wniosek o zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego/wyrejestrowanie z ubezpieczenia zdrowotnego członków rodziny świadczeniobiorców, którego ostatnia aktualizacja przypadła na 18 grudnia 2024 r. Formularz można pobrać i wypełnić w programie Adobe Reader, a następnie wydrukować. Na portalu eZUS udostępniono również wersję elektroniczną, co przyspiesza całą procedurę.

Pamiętaj – każda zmiana sytuacji zawodowej rodzica (np. zmiana pracy, przejście na emeryturę) wymaga ponownego zgłoszenia członka rodziny u nowego płatnika składek.